Vì sao tháng 9 thường là thời điểm nhiều bệnh ở trẻ gia tăng tại TP.HCM?

Tháng 9 là thời điểm nhiều trẻ trở lại trường học sau kỳ nghỉ hè. Đây cũng là giai đoạn thời tiết tại TP.HCM còn nóng ẩm, mưa nhiều, tạo điều kiện thuận lợi cho một số bệnh truyền nhiễm và bệnh đường hô hấp ở trẻ xuất hiện, lây lan.

Tại Phòng khám Đa khoa CHAC 2, số lượng trẻ đến khám có thời điểm gần 200 lượt mỗi ngày, cho thấy nhu cầu khám Nhi tăng cao trong giai đoạn này.

Vậy vì sao tháng 9 thường được xem là thời điểm cần đặc biệt lưu ý sức khỏe của trẻ? Cha mẹ cần làm gì để giúp trẻ tăng cường sức khỏe và phòng bệnh trong mùa cao điểm?

                                                    Hình ảnh khám Nhi tại CHAC 2

Vì sao tháng 9 trẻ dễ mắc bệnh hơn?

Không phải tất cả các bệnh đều tăng vào tháng 9 và mức độ gia tăng có thể thay đổi theo từng năm. Tuy nhiên, có một số yếu tố khiến đây là thời điểm cha mẹ cần chú ý hơn đến sức khỏe của trẻ.

1. Trẻ trở lại trường học, tăng tiếp xúc trong môi trường tập thể

Sau kỳ nghỉ hè, trẻ quay lại trường, lớp và tham gia nhiều hoạt động tập thể. Việc tiếp xúc gần với nhiều trẻ khác làm tăng cơ hội tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh, đặc biệt là những bệnh lây qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp.

Trẻ nhỏ cũng chưa phải lúc nào cũng thực hiện tốt việc rửa tay, che miệng khi ho hoặc hạn chế đưa tay lên mắt, mũi, miệng.

Đây là một trong những lý do các biện pháp vệ sinh cá nhân và phòng lây nhiễm có vai trò quan trọng trong giai đoạn trẻ đi học trở lại.

2. Thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều tại TP.HCM

TP.HCM bước vào mùa mưa từ khoảng giữa năm, với điều kiện nóng ẩm và lượng mưa gia tăng. Đây là môi trường thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển.

Theo HCDC, trong tuần 37/2026, từ ngày 07/09 đến 13/09, TP.HCM ghi nhận 1.544 trường hợp mắc sốt xuất huyết, tăng 18,1% so với trung bình 4 tuần trước. Tổng số ca sốt xuất huyết tích lũy từ đầu năm đến tuần 37 là 32.626 trường hợp.

Vì vậy, tháng 9 không chỉ là thời điểm cần chú ý các bệnh thường gặp ở trẻ đi học mà còn cần duy trì các biện pháp phòng chống sốt xuất huyết, đặc biệt là loại bỏ nơi nước đọng và phòng muỗi đốt.

3. Các bệnh hô hấp dễ lây lan khi trẻ sinh hoạt tập thể

Cảm cúm, viêm đường hô hấp và một số bệnh nhiễm trùng đường hô hấp có thể lây lan khi trẻ tiếp xúc gần với người bệnh.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp do virus cúm gây ra; trẻ nhỏ thuộc nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng hơn so với nhiều nhóm dân số khác. WHO khuyến cáo tiêm chủng, rửa tay, vệ sinh hô hấp và hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng là những biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ lây nhiễm.

Đặc biệt, khi trẻ bắt đầu đi học trở lại, nếu một trẻ mắc bệnh nhưng vẫn đến lớp, nguy cơ tiếp xúc và lây nhiễm cho các bạn cùng lớp có thể tăng lên.

4. Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch đang trong quá trình hoàn thiện

Trẻ nhỏ có thể mắc các bệnh nhiễm trùng nhiều lần trong những năm đầu đời. Điều này không đồng nghĩa với việc trẻ có “sức đề kháng yếu” hay cần sử dụng thêm nhiều loại thuốc, vitamin hoặc sản phẩm “tăng đề kháng”.

Sức khỏe của trẻ chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, trong đó có dinh dưỡng, giấc ngủ, tiêm chủng, môi trường sống và tình trạng sức khỏe tổng thể.

WHO cũng nhấn mạnh vai trò của dinh dưỡng đầy đủ, tiêm chủng, vệ sinh tay và môi trường sống phù hợp trong phòng ngừa các bệnh nhiễm trùng ở trẻ.

Những bệnh trẻ thường được cha mẹ lưu ý trong thời điểm này

Không nên tự chẩn đoán bệnh chỉ dựa vào thời điểm trong năm. Tuy nhiên, cha mẹ có thể chủ động theo dõi một số nhóm bệnh thường gặp ở trẻ như:

• Bệnh đường hô hấp: cảm lạnh, cúm, hen và các nhiễm trùng đường hô hấp.
• Tay chân miệng: thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong môi trường tập thể.
• Sốt xuất huyết: cần đặc biệt lưu ý trong mùa mưa tại TP.HCM.
• Các bệnh nhiễm trùng khác: tùy theo tình hình dịch tễ từng thời điểm và từng khu vực.

Đáng chú ý, diễn biến dịch bệnh không giống nhau giữa các bệnh. Theo HCDC, trong tuần 37/2026, số ca sốt xuất huyết tăng 18,1% so với trung bình 4 tuần trước, trong khi số ca tay chân miệng giảm 14,3%. Điều này cho thấy không nên đồng nhất “mùa bệnh” với việc tất cả các bệnh đều đồng loạt tăng.

Làm gì để tăng cường sức khỏe và sức đề kháng cho trẻ?

Thay vì tìm một sản phẩm có thể “tăng đề kháng” nhanh chóng, cha mẹ nên tập trung xây dựng những thói quen giúp trẻ duy trì sức khỏe tổng thể.

1. Cho trẻ ăn uống đầy đủ và đa dạng

Một chế độ ăn phù hợp với độ tuổi, đầy đủ năng lượng và các nhóm chất là nền tảng cho sự tăng trưởng và hoạt động của hệ miễn dịch.

Bữa ăn của trẻ nên đa dạng thực phẩm, bao gồm các nhóm như tinh bột, chất đạm, chất béo, rau củ và trái cây phù hợp với độ tuổi.

Không nên tự ý bổ sung vitamin hoặc khoáng chất liều cao cho trẻ nếu chưa có chỉ định hoặc tư vấn phù hợp từ nhân viên y tế.

WHO xác định dinh dưỡng đầy đủ là một yếu tố quan trọng giúp cải thiện khả năng bảo vệ tự nhiên của cơ thể và phòng ngừa bệnh nhiễm trùng ở trẻ.

2. Đảm bảo trẻ ngủ đủ và có thời gian nghỉ ngơi

Giấc ngủ có vai trò quan trọng đối với sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ.

Khi trẻ đi học trở lại, cha mẹ nên duy trì giờ ngủ và giờ thức tương đối ổn định, hạn chế để trẻ thức quá khuya và dành thời gian nghỉ ngơi phù hợp sau một ngày học tập, vui chơi.

3. Tập cho trẻ thói quen rửa tay đúng cách

Rửa tay bằng xà phòng là một trong những biện pháp đơn giản nhưng quan trọng để hạn chế sự lây lan của nhiều tác nhân gây bệnh.

Cha mẹ nên hướng dẫn trẻ rửa tay:

• Trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
• Sau khi chơi ở nơi công cộng.
• Sau khi ho, hắt hơi hoặc xì mũi.
• Sau khi tiếp xúc với người đang mắc bệnh.

WHO xác định vệ sinh tay là một trong những biện pháp quan trọng để hạn chế nhiễm trùng và sự lây lan của tác nhân gây bệnh.

4. Đảm bảo lịch tiêm chủng của trẻ

Tiêm chủng giúp bảo vệ trẻ khỏi nhiều bệnh truyền nhiễm có thể phòng ngừa bằng vaccine.

Cha mẹ nên kiểm tra sổ tiêm chủng và đưa trẻ tiêm các vaccine theo lịch được khuyến cáo. Với những vaccine cần tiêm nhắc lại hoặc tiêm theo nhóm tuổi, nên trao đổi với bác sĩ hoặc cơ sở tiêm chủng để được tư vấn phù hợp.

Đối với cúm mùa, WHO khuyến nghị tiêm vaccine cúm hằng năm, trong đó trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi là một trong những nhóm được đặc biệt khuyến nghị tiêm chủng.

5. Giữ môi trường sống thông thoáng, hạn chế khói thuốc

Khói thuốc và ô nhiễm không khí trong nhà có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp.

Gia đình nên giữ không gian sinh hoạt sạch sẽ, thông thoáng, hạn chế khói thuốc và các nguồn ô nhiễm trong nhà.

Đồng thời, trong mùa mưa, cần kiểm tra và loại bỏ các vật chứa nước đọng quanh nhà để hạn chế nơi sinh sản của muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết.

Khi nào nên đưa trẻ đi khám?

Không phải trường hợp trẻ ho, sổ mũi hoặc sốt đều cần đến bệnh viện ngay. Tuy nhiên, cha mẹ không nên chủ quan nếu trẻ có biểu hiện bất thường hoặc triệu chứng kéo dài, đặc biệt khi trẻ:

• Sốt cao hoặc sốt kéo dài.
• Khó thở, thở nhanh, thở rút lõm lồng ngực.
• Lừ đừ, khó đánh thức hoặc thay đổi ý thức.
• Bỏ bú, ăn uống rất kém.
• Nôn ói nhiều hoặc có dấu hiệu mất nước.
• Co giật.
• Xuất hiện phát ban bất thường hoặc các dấu hiệu khiến cha mẹ lo lắng.
• Triệu chứng ngày càng nặng thay vì cải thiện.

Với trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh, cha mẹ nên thận trọng hơn khi trẻ có dấu hiệu bệnh và trao đổi với bác sĩ để được đánh giá phù hợp.

Mùa bệnh của trẻ: Đừng chỉ lo “tăng đề kháng”

Mỗi khi bước vào mùa cao điểm bệnh nhi, điều cha mẹ cần quan tâm không chỉ là tìm cách “tăng đề kháng” cho con mà quan trọng hơn là giúp trẻ có một nền tảng sức khỏe tốt và giảm nguy cơ tiếp xúc với tác nhân gây bệnh.

Một chế độ dinh dưỡng phù hợp, ngủ đủ, vận động, vệ sinh tay, tiêm chủng đầy đủ, môi trường sống thông thoáng và theo dõi sức khỏe đúng cách đều góp phần bảo vệ trẻ.

Tại Phòng khám Đa khoa CHAC 2, hoạt động khám Nhi được thực hiện với sự thăm khám và đánh giá trực tiếp của bác sĩ, từ đó tư vấn hướng chăm sóc phù hợp với tình trạng sức khỏe và độ tuổi của từng trẻ.

Nếu trẻ có các triệu chứng bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để được bác sĩ đánh giá thay vì tự ý dùng thuốc hoặc tự bổ sung nhiều sản phẩm hỗ trợ sức khỏe.

Phòng khám Đa khoa CHAC 2
📍 42 Đặng Văn Bi, Phường Thủ Đức, TP.HCM

Lưu ý: Nội dung bài viết nhằm cung cấp thông tin sức khỏe phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Tình hình dịch bệnh có thể thay đổi theo thời gian và từng khu vực.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao tháng 9 trẻ dễ mắc bệnh?

Tháng 9 trùng với thời điểm trẻ trở lại trường học, gia tăng tiếp xúc trong môi trường tập thể. Đồng thời, TP.HCM vẫn trong giai đoạn thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều, là điều kiện thuận lợi cho một số bệnh truyền nhiễm phát sinh và lây lan.

Tháng 9 có phải tất cả các bệnh đều tăng không?

Không. Mức độ gia tăng phụ thuộc vào từng bệnh và từng thời điểm. Ví dụ, theo HCDC, trong tuần 37/2026, số ca sốt xuất huyết tại TP.HCM tăng 18,1% so với trung bình 4 tuần trước, trong khi tay chân miệng giảm 14,3%.

Làm thế nào để tăng cường sức đề kháng cho trẻ?

Cha mẹ nên ưu tiên chế độ dinh dưỡng đầy đủ, giấc ngủ phù hợp, vệ sinh tay, vận động, môi trường sống lành mạnh và tiêm chủng đầy đủ. Không nên tự ý sử dụng vitamin, khoáng chất hoặc các sản phẩm được quảng cáo là “tăng đề kháng” cho trẻ khi chưa có tư vấn phù hợp.

Khi nào trẻ cần được bác sĩ khám?

Nếu trẻ sốt cao hoặc kéo dài, khó thở, lừ đừ, bỏ bú/ăn uống kém, nôn nhiều, có dấu hiệu mất nước, co giật hoặc triệu chứng trở nặng, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để được đánh giá.

Trẻ có cần khám khi chưa có triệu chứng bệnh không?

Không phải trẻ nào cũng cần khám khi hoàn toàn khỏe mạnh. Tuy nhiên, khám sức khỏe định kỳ phù hợp với độ tuổi có thể giúp theo dõi tăng trưởng, phát triển và phát hiện một số vấn đề sức khỏe cần được lưu ý.