Cúm A ở trẻ em: Dấu hiệu nhận biết và khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Cúm A ở trẻ em là vấn đề ba mẹ cần lưu ý trong thời điểm các bệnh hô hấp gia tăng tại TP.HCM. Theo thông tin được công bố ngày 14/10/2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) ghi nhận 34.664 ca viêm đường hô hấp cấp trong tuần 40, tăng hơn 64% so với trung bình 4 tuần trước đó. Trong 151 mẫu dương tính với virus cúm được báo cáo, có 116 mẫu thuộc cúm A/H1N1 năm 2009.

Trước tình hình này, ba mẹ cần hiểu rõ các triệu chứng thường gặp của cúm A, cách chăm sóc trẻ tại nhà và những dấu hiệu cảnh báo cần được thăm khám kịp thời.

Hình ảnh: Cúm A đang gia tăng tại TP.HCM

1. Cúm A ở trẻ em có những triệu chứng nào?

Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra. Bệnh có thể xuất hiện ở nhiều lứa tuổi, trong đó trẻ em là nhóm cần được quan tâm và theo dõi khi có triệu chứng.

Các biểu hiện thường gặp gồm:

• Sốt: Trẻ có thể sốt đột ngột, đôi khi kèm theo ớn lạnh.
• Ho, đau họng: Ho khan hoặc ho nhiều hơn khi bệnh tiến triển.
• Sổ mũi, nghẹt mũi: Trẻ có thể khó chịu, ngủ không ngon.
• Mệt mỏi, đau nhức cơ thể: Trẻ ít chơi, uể oải hoặc quấy khóc hơn bình thường.
• Đau đầu, chán ăn: Một số trẻ có thể ăn uống kém hoặc than đau đầu.
• Nôn ói, tiêu chảy: Có thể gặp ở trẻ mắc cúm, dù không phải biểu hiện điển hình ở mọi trường hợp.

Không phải trẻ nào mắc cúm A cũng có đầy đủ những triệu chứng trên. Một số trẻ có biểu hiện nhẹ, trong khi những trẻ khác có thể mệt nhiều hoặc diễn tiến nặng hơn.

Ba mẹ cũng cần lưu ý rằng cúm A có triệu chứng tương tự một số bệnh hô hấp khác. Vì vậy, không thể xác định chắc chắn trẻ mắc cúm A chỉ dựa vào biểu hiện bên ngoài. Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng của trẻ và chỉ định xét nghiệm khi cần thiết.

2. Khi nào cần đưa trẻ mắc cúm A đi khám?

Khi trẻ sốt, ho hoặc mệt mỏi, ba mẹ nên theo dõi sát tình trạng sức khỏe, khả năng ăn uống, lượng nước trẻ uống và mức độ tỉnh táo.

Nếu trẻ sốt kèm ho nhiều, mệt bất thường, ăn uống giảm rõ rệt hoặc triệu chứng kéo dài, ba mẹ nên đưa trẻ đi khám để được đánh giá nguyên nhân và hướng dẫn chăm sóc phù hợp.

Đặc biệt, trẻ nhỏ, trẻ có bệnh nền hoặc bệnh mạn tính cần được tư vấn y tế sớm khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ cúm.

Những dấu hiệu cảnh báo cần được xử trí ngay

Ba mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu trẻ có một trong các biểu hiện sau:

• Thở nhanh, khó thở hoặc lồng ngực lõm vào khi thở.
• Môi hoặc mặt tím tái.
• Đau ngực hoặc đau cơ nghiêm trọng, không muốn đi lại.
• Không uống được, tiểu ít rõ rệt, miệng khô hoặc khóc không có nước mắt.
• Lơ mơ, khó đánh thức, phản ứng kém hoặc co giật.
• Sốt hoặc ho đã giảm nhưng sau đó quay trở lại và nặng hơn.

Đối với trẻ dưới 3 tháng tuổi, bất kỳ tình trạng sốt nào cũng cần được đánh giá y tế khẩn trương.

Đây là những dấu hiệu không nên chờ đợi trẻ tự khỏi. Nếu trẻ khó thở, tím tái, co giật hoặc rối loạn ý thức, ba mẹ cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay.

3. Cách chăm sóc trẻ nghi mắc cúm A tại nhà

Nếu trẻ có triệu chứng nhẹ và chưa xuất hiện dấu hiệu cảnh báo, ba mẹ có thể chăm sóc trẻ theo hướng dẫn của nhân viên y tế, đồng thời theo dõi sát diễn tiến bệnh.

Cho trẻ nghỉ ngơi và uống đủ nước

Ba mẹ nên khuyến khích trẻ nghỉ ngơi, uống nước thường xuyên và ăn những món mềm, dễ ăn theo khả năng dung nạp. Với trẻ còn bú mẹ, nên tiếp tục cho trẻ bú phù hợp với nhu cầu.

Không nên ép trẻ ăn quá nhiều khi đang mệt. Điều quan trọng là theo dõi khả năng uống nước, đi tiểu và mức độ tỉnh táo của trẻ.

Sử dụng thuốc đúng hướng dẫn

Ba mẹ không nên tự ý phối hợp nhiều loại thuốc hạ sốt hoặc sử dụng thuốc không phù hợp với độ tuổi của trẻ.

Đặc biệt, không tự cho trẻ dùng aspirin khi nghi mắc cúm. Không tự mua thuốc kháng virus hoặc dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định.

Thuốc kháng sinh không có tác dụng điều trị virus cúm. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng virus dựa trên độ tuổi, thời điểm khởi phát triệu chứng và nguy cơ biến chứng của trẻ.

Việc đánh giá sớm có ý nghĩa quan trọng, nhất là với trẻ thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc có biểu hiện bệnh nặng.

Hạn chế lây bệnh cho các thành viên trong gia đình

Virus cúm có thể lây truyền qua các giọt bắn và dịch tiết đường hô hấp. Khi trẻ mắc bệnh, ba mẹ nên:

• Cho trẻ nghỉ học trong thời gian bị bệnh và hạn chế tiếp xúc gần với người khác.
• Hướng dẫn trẻ che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi.
• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng.
• Giữ không gian sinh hoạt thông thoáng, vệ sinh các bề mặt thường xuyên tiếp xúc.
• Đeo khẩu trang phù hợp khi cần tiếp xúc gần, nếu trẻ đủ khả năng sử dụng an toàn.

Không nên cho trẻ trở lại trường quá sớm khi còn sốt hoặc chưa hồi phục. Ba mẹ cần tuân thủ hướng dẫn của cơ sở giáo dục và nhân viên y tế.

4. Làm thế nào để phòng cúm A cho trẻ?

Phòng bệnh chủ động giúp giảm nguy cơ mắc cúm và hạn chế lây nhiễm trong gia đình, trường học.

Tiêm vaccine cúm hằng năm là một trong những biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng. Ba mẹ nên trao đổi với bác sĩ về thời điểm tiêm phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe của trẻ.

Bên cạnh đó, gia đình nên duy trì các thói quen có lợi:

• Rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
• Che miệng khi ho, hắt hơi và bỏ khăn giấy đã sử dụng đúng cách.
• Giữ nhà cửa thông thoáng, vệ sinh các vật dụng thường xuyên tiếp xúc.
• Hạn chế cho trẻ tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng hô hấp.
• Theo dõi sức khỏe của trẻ, đặc biệt khi có nhiều người xung quanh bị bệnh.

Ba mẹ cũng không nên quá lo lắng khi trẻ có triệu chứng nhẹ, nhưng cần tránh chủ quan trước những dấu hiệu bất thường. Theo dõi đúng cách và đưa trẻ đi khám khi cần thiết sẽ giúp trẻ được đánh giá, chăm sóc phù hợp hơn.

5. Câu hỏi thường gặp về cúm A ở trẻ em

Cúm A ở trẻ em có nguy hiểm không?

Phần lớn trẻ mắc cúm có thể hồi phục, nhưng bệnh vẫn có nguy cơ gây biến chứng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và trẻ có bệnh nền. Ba mẹ cần theo dõi sát các dấu hiệu bất thường và đưa trẻ đi khám khi cần.

Có thể phân biệt cúm A với cảm lạnh thông thường không?

Cúm thường khởi phát đột ngột hơn, có thể gây sốt, đau nhức cơ thể và mệt mỏi rõ rệt. Cảm lạnh thường có biểu hiện nhẹ hơn. Tuy nhiên, hai bệnh có thể có triệu chứng tương tự nên không thể phân biệt chắc chắn chỉ bằng quan sát.

Trẻ nghi mắc cúm A có cần xét nghiệm không?

Không phải trường hợp nào cũng cần xét nghiệm. Bác sĩ sẽ căn cứ vào triệu chứng, thời điểm khởi phát, yếu tố nguy cơ và kết quả thăm khám để quyết định có cần xét nghiệm hay không.

Có nên tự mua thuốc điều trị cúm A cho trẻ?

Không nên tự ý sử dụng thuốc kháng virus, kháng sinh hoặc phối hợp nhiều loại thuốc cho trẻ. Ba mẹ nên đưa trẻ đi khám hoặc trao đổi với nhân viên y tế để được hướng dẫn phù hợp.

Chủ động theo dõi sức khỏe hô hấp của trẻ

Trước tình hình bệnh hô hấp gia tăng tại TP.HCM, ba mẹ nên chú ý những thay đổi về sức khỏe của trẻ, thực hiện các biện pháp phòng bệnh và đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu bất thường.

Nếu trẻ sốt, ho, mệt nhiều hoặc có biểu hiện khiến ba mẹ lo lắng, hãy chủ động tìm kiếm tư vấn y tế. Đặc biệt, không trì hoãn việc đưa trẻ đến cơ sở y tế khi xuất hiện dấu hiệu cảnh báo.

Phòng khám Đa khoa CHAC 2 khuyến khích ba mẹ chủ động chăm sóc sức khỏe hô hấp cho trẻ và lựa chọn thăm khám phù hợp khi cần thiết.